Wchodząc w nowy etap intensywnego, infrastrukturalnego i gospodarczego rozwoju na początku lat siedemdziesiątych, Arabia Saudyjska szczególną uwagę poświeciła szkolnictwu wyższemu. Ministerstwo Edukacji, utworzone w 1975 r., przyjęło długookresowy plan rozwoju systemu edukacji, który byłby w stanie zapewnić wysoko wykwalifikowanych specjalistów niezbędnych do zarządzania coraz bardziej nowoczesną i skomplikowaną gospodarką saudyjską.

Jednym z pierwszych celów było utworzenie nowych szkół wyższych i podniesienie poziomu nauczania w już istniejących. Do 1999 r. w Królestwie znajdowało się 8 uniwersytetów i wiele innych placówek szkolnictwa wyższego. Do 2003 r. powstał szereg prywatnych instytucji szkolnictwa wyższego i wciąż planowane jest tworzenie nowych. Kolejnym celem było stworzenie programów edukacyjnych w większości kierunków realizowanych na saudyjskich uniwersytetach i colleges'ach. Obecnie, dzięki tym działaniom, saudyjscy studenci mogą zdobywać wykształcenie w niemal każdej dziedzinie na rodzimych uczelniach, i tylko gdy jest to niezbędne kontynuują wybraną specjalizację za granicą.

W 1993 r. Król Fahd, który przez ostatnie 40 lat był osobiście zaangażowany w rozwój edukacji w Arabii Saudyjskiej, wprowadził nowe zarządzenie dotyczące Komisji Szkolnictwa Wyższego i Systemu Uniwersytetów. Celem tego działania było dalsze podniesienie efektywności saudyjskich uniwersytetów poprzez poszerzanie oferty programowej o nowe specjalności, stymulowanie współpracy instytucji naukowych oraz zwiększenia zaangażowania kadry naukowej w prowadzenie zajęć z uczniami.

W roku akademickim 2003-2004 na saudyjskich uniwersytetach uczyło się około 200 000 studentów, co stanowi ogromny postęp w stosunku do 7000 studentów w 1970 roku. Spośród wszystkich studentów ponad połowę stanowiły kobiety, które kształcą się na pięciu uniwersytetach: Króla Sauda, Króla Abdul Aziza, Króla Faisala, Imama Muhammada i Umm Al-Qura - które przyjmują studentów obu płci oraz w 14 college'ach stworzonych specjalnie dla kobiet. Łącznie na uczelnia saudyjskich zatrudnionych jest ponad 10'200 nauczycieli.

Najstarszy uniwersytet w kraju "Uniwersytet Króla Sauda w Rijadzie" w dniu inauguracji w 1957 r. posiadał kadrę 9 nauczycieli i kształcił 21 studentów. Uniwersytet kształci obecnie 2około 25 000 studentów, dla których przygotowano szeroką ofertę dydaktyczną na kierunkach: sztuka, nauka, handel, inżynieria, rolnictwo, medycyna, stomatologia, pielęgniarstwo, edukacja, elektronika i informatyka. Uniwersytet w Rijadzie oferuje również studia doktoranckie na wielu kierunkach, w tym najbardziej cenione to inżynieria i medycyna.

Islamski Uniwersytet w Medynie, utworzony w 1961 r., pełni rolę centrum studiów islamskich. W swojej ofercie programowej zawiera również literaturę arabską, naukę i sztukę arabskie. Do grona jego absolwentów należą także liczni nie Saudyjczycy pochodzący ze 105 krajów. Uniwersytet Imana Muhammada Bin Sauda w Rijadzie i Uniwersytet Umm Al-Qura w Mekce, które zyskały status wyższych uczelni odpowiednio w1974 r. i 1981 r., oferują programy nauczania z zakresu nauki i sztuki, w tym inżynierii, architektury, techniki i edukacji. Oba uniwersytety cieszą się uznaniem z uwagi na wykładane tam prawo islamskie, historię i literaturę arabską. Uniwersytet Imama Muhammada Bin Sauda ma swoje filie w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Indonezji, Mauretanii, Dżibuti i Zjednoczonych Emiratach Arabskich oferujące programy studiów islamskich i arabskich.

Uniwersytet Nafty i Minerałów im. Króla Fahda utworzony w Dhahranie w 1963 r., przyjmuje co roku około 5 tysięcy studentów. Uniwersytet Króla Fahda, stawiany na równi z najlepszymi uniwersytetami na świecie, oferuje programy z zakresu nowoczesnych nauk, takich jak inżynieria, nauki matematyczne, ekonomia, zarządzanie i marketing. Instytut badań Uniwersytetu Króla Fahda prowadzi liczne badania, szczególnie z dziedziny petrochemii i ochrony środowiska.

Uniwersytet Króla Abdul Aziza w Dżuddzie został utworzony w 1967 roku przez grupę saudyjskich biznesmenów, którzy docenili rolę i wagę edukacji w rozwoju kraju. Uniwersytet ten rozwijał się tak szybko, że w 1971 r. jego założyciele zwrócili się do rządu z prośbą o przejęcie nad nim kontroli. Od tamtego czasu uniwersytet bardzo się rozwinął i obecnie ma 42 000 studentów studiów dyplomowych i podyplomowych.

Uniwersytet Króla Faisala, który ma swoje campusy w Dammanie i Hofuf, oferuje edukację w wielu dziedzinach, w tym medycynie, administracji, architekturze i urbanistyce. Utworzony w 1975 r. uniwersytet jest znany z wyjątkowych programów naukowych, związanych z rolnictwem i weterynarią. Uniwersytet dysponuje szeregiem farm, wykorzystywanych do prowadzenia zajęć, przeprowadzania eksperymentów oraz badań z zakresu rolnictwa i hodowli zwierząt.

Najnowszym z publicznych wyższych uczelni jest Uniwersytet Króla Khalida w Abha (Prowincja Asir), który powstał w 1998 r. i oferuje pięć kierunków studiów: medycynę, prawo islamskie i podstawy religii, arabski oraz administrację.

Studenci saudyjscy mają możliwość kontynuowania, rozpoczętej na uniwersytetach saudyjskich nauki, na uczelniach zagranicznych w wybranych wąskich specjalizacjach i w ramach studiów podyplomowych. Dzięki stypendiom rządowym, tysiące saudyjskich studentów uczy się poza granicami Arabii Saudyjskiej, głównie w Stanach Zjednoczonych.

Jedną z instytucji powołanych w celu rozwoju szkolnictwa wyższego w Arabii Saudyjskiej jest Miasto Nauki i Technologii Króla Abdul Aziza, utworzone w celu prowadzenia badań w różnych dziedzinach nauki, w tym edukacji. Odgrywa również rolę stanowiąc pomoc w tworzeniu narodowej polityki rozwoju nauki i technologii, ponadto prowadzone badania naukowe oraz wspierano sektor prywatny w badaniach i rozwoju naukowym.