przejdź do zawartosci


Narodowe Plany Rozwoju

Do lat 60-tych Arabia Saudyjska poczyniła duże postęp w wielu dziedzinach. Zbudowano drogi, wprowadzono nowoczesny system edukacji, zmodernizowano służbę zdrowia, rozwinięto rolnictwo i wybudowano fabryki. Jako, że gospodarka była w dużym stopniu zależna od wpływów z eksploatacji złóż ropy naftowej, liderzy saudyjscy postanowili zmienić strukturę ekonomiczną kraju. Ich celem było zdywersyfikowanie gospodarki i rozwinięcie nowych branż nie związanych z ropą naftową.

Doprowadzenie do tak daleko idącej transformacji gospodarczej wymagało rozważnego planowania i ostrożnego wprowadzania programu rozwoju o jasno określonych celach. Przedsmakiem dążenia do rozwoju i wzrostu gospodarczego, był wprowadzony w 1970 r. Pierwszy Plan Rozwoju. Był to pierwszy z serii pięcioletnich planów, z których każdy należy uznać za kolejny krok na drodze rozwoju, umożliwiający zrobienie następnych.

Pierwszą fazą tego procesu było stworzenie infrastruktury niezbędnej dla umożliwienia efektywnego funkcjonowania nowoczesnej gospodarki. Następną fazą, było rozwinięcie zasobów ludzkich, niezbędnych do przeprowadzenia zaplanowanej transformacji gospodarczej. Następnie skupiono się na dywersyfikacji gospodarki, w tym ekspansję przemysłu, rolnictwa i innych sektorów, które obecnie są dobrze rozwinięte.

Tworzenie infrastruktury dokonywało się etapami, w ramach kolejnych trzech planów rozwoju. Kiedy stworzono infrastrukturę, rząd skupił się na wysiłkach związanych z tworzeniem bazy gospodarczej. Ten proces przebiegał w dwóch równoległych kierunkach. Jeden miał na celu dalszy rozwój krajowego przemysłu naftowego, drugi zakładał stworzenie nowoczesnego, nienaftowego sektora przemysłowego.

Oprócz optymalizacji poziomu zysków z produkcji ropy, nowoczesny przemysł naftowy odgrywa równie ważną rolę w rozwoju nie naftowych sektorów gospodarki poprzez dostarczania surowców i materiałów niezbędnych dla ich dalszego rozwoju.

Do roku 1985 r. kiedy infrastruktura była już rozwinięta, skupiono się na dywersyfikacji zasobów gospodarczych. "Nasza polityka gospodarcza jest oparta na ograniczaniu zależności od eksportu ropy naftowej, jako jedynego źródła dochodów państwa" podkreślał Strażnik Dwóch Świętych Meczetów Król Fahd Bin Abdul Aziz.

Zarówno Czwarty Plan Rozwoju (1985-89), jak i Piąty Plan Rozwoju (1990-94) koncentrowały się na wzmocnieniu rozwoju sektora prywatnego i podnoszeniu efektywności przemysłu.

Poprzez kolejne plany rozwoju dokonała się w Arabii Saudyjskiej stopniowa, ale szeroko zakrojona transformacja gospodarcza, którą udało się osiągnąć dzięki przewodnictwu i aktywnemu wsparciu rządu. Aby zrozumieć ogrom zmian, które nastąpiły w latach 1970-1995 wystarczy tylko zauważyć, że udział sektora nienaftowego w tworzeniu PKB wzrósł z 46 do ponad 70 procent, a jego wartość podniosła się trzykrotnie do poziomu 125,1 miliarda dolarów, co oznacz średnioroczne tempo wzrostu w tym okresie na poziomie 8,6 procenta w cenach stałych. W 2002 r. wartość PKB Arabii Saudyjskiej osiągnęła poziom 186 miliardów USD.